ΥΠΕΡΠΡΟΛΑΚΤΙΝΑΙΜΙΑ

Υπερπρολακτιναιμία-Προλακτίνωμα

Το αδένωμα της ύποφυσης που παράγει προλακτίνη λέγεται προλακτίνωμα. Ο βασικός φυσιολογικός ρόλος της προλακτίνης στις γυναίκες είναι η παραγωγή του μητρικού γάλακτος μετά τον τοκετό. Ακόμα προκαλεί μείωση στα επίπεδα των οιστρογόνων στις γυναίκες και της τεστοστερόνης στους άνδρες και μπορεί να οδηγήσει σε σεξουαλική δυσλειτουργία και διαταραχές αναπαραγωγής και υπογονιμότητα. Αν το προλακτίνωμα μεγαλώσει πολύ, μπορεί να προκαλέσει πονοκεφάλους ή/και διαταραχές στην όραση.

Διάγνωση

Η διάγνωση στηρίζεται στη μέτρηση των επιπέδων προλακτίνης. Αν τα επίπεδα της προλακτίνης είναι πάνω από 10πλάσια του φυσιολογικού, τότε σχεδόν πάντα έχουμε ένα προλακτίνωμα και θα πρέπει να γίνει μαγνητική τομογραφία της υπόφυσης.  Αν η αύξηση στα επίπεδα της προλακτίνης είναι μικρή, η αιτία της προλακτιναιμίας μπορεί να μην είναι προλακτίνωμα.

Λοιπά αίτια προλακτιναιμίας

Ο ενδοκρινολόγος πρέπει να διαχωρίσει το προλακτίνωμα από άλλες καταστάσεις που μπορεί να αυξήσουν την τιμή της προλακτίνης και να προκαλέσουν προλακτιναιμία. Στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλικίας θα πρέπει να αποκλεισθεί η περίπτωση εγκυμοσύνης η οποία προκαλεί φυσιολογική αύξηση της προλακτίνης. Ορισμένα φάρμακα μπορεί να προκαλέσουν αύξηση στα επίπεδα της προλακτίνης και συμπτώματα υπερπρολακτιναιμίας [τα αντισυλληπτικά, τα αντιψυχωσικά και κάποια αντικαταθληπτικά είναι τα συχνότερα]. Ακόμα τα οπιοειδή, κάποια φάρμακα για το στομάχι και τη ναυτία (όπως η μετοκλοπραμίδη) και ορισμένα φάρμακα για την υπέρταση]. Αν κάποιο φάρμακο πιθανολογείται πως αυξάνει την προλακτίνη, μπορεί να χρειαστεί η ολιγοήμερη διακοπή του, αν είναι βέβαια δυνατό, με επανάληψη της μέτρησης προλακτίνης. Αν επιβεβαιωθεί ότι το φάρμακο προκαλεί αυξημένη προλακτίνη, προτείνεται αλλαγή του φαρμάκου εφόσον είναι εφικτό ή χορήγηση φαρμάκων που να ελαττώνουν την παραγωγή προλακτίνης, αν υπάρχουν συμπτώματα.  Επίσης καταστάσεις στρες (άγχος, προσωπικά προβλήματα, αιμοληψία, σωματικό στρες) όπως και η υπολειτουργία του θυρεοειδούς, οι πολυκυστικές ωοθήκες και διαταραχές στη λειτουργία του ήπατος ή των νεφρών μπορεί να σχετίζονται με προλακτιναιμία. Κάποιες φορές μπορεί να μην υπάρχει ανιχνεύσιμη αιτία για την αυξημένη προλακτίνη (ιδιοπαθής  υπερπρολακτιναιμία). Τότε, εφόσον έχουν αποκλειστεί άλλα πιθανά αίτια και η υπερπρολακτιναιμία δεν προκαλεί συμπτώματα, δεν απαιτείται θεραπεία αλλά μόνο παρακολούθηση.

Θεραπεία

Η θεραπεία της υπερπρολακτιναιμίας εξαρτάται από την αιτία και από το αν προκαλεί συμπτώματα. Βασίζεται στη λήψη φαρμάκων που μειώνουν την παραγωγή της προλακτίνης και το μέγεθος του αδενώματος. Συνήθως χρειάζεται μια μακροχρόνια θεραπεία για να δούμε την αλλαγή στο μέγεθος του όγκου.  Τα προλακτινώματα μπορεί και να ξαναμεγαλώσουν χωρίς θεραπεία, οπότε χρειάζεται τακτική παρακολούθηση.

Πολύ συχνά, όταν η υπερπρολακτιναιμία διορθωθεί, αποκαθίστανται η περίοδος και η γονιμότητα και επιτυγχάνεται εγκυμοσύνη.

Προλακτίνωμα και κύηση

Οι γυναίκες χρειάζονται ιδιαίτερη αντιμετώπιση και παρακολούθηση από ενδοκρινολόγο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.  Μόλις επιβεβαιωθεί η εγκυμοσύνη, τα φάρμακα συνήθως διακόπτονται εκτός αν υπάρχει ένα μεγάλο αδένωμα που μπορεί να επηρεάσει την όραση οπότε προτιμάται η βρωμοκρυπτίνη. Τα επίπεδα της προλακτίνης δε χρησιμοποιούνται για παρακολούθηση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, γιατί αυξάνονται φυσιολογικά. Αντίθετα απαιτείται τακτική κλινική παρακολούθηση και αξιολόγηση των συμπτωμάτων και των οπτικών πεδίων από οφθαλμίατρο. Αν το αδένωμα δεν είναι μεγάλο σε μέγεθος και δεν επηρεάζει την όραση, δεν υπάρχει λόγος να γίνει μαγνητική τομογραφία κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης.

Οι παραπάνω πληροφορίες αφορούν γενικά στην/ον ασθενή με παθήσεις της υπόφυσης με βάση την υπάρχουσα ιατρική γνώση. Σε κάθε περίπτωση απαιτείται εξατομίκευση σύμφωνα με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε ασθενούς ξεχωριστά.

Για περισσότερες πληροφορίες και διευκρινίσεις μιλήστε με τον ιατρό σας.

error: Το περιεχόμενο είναι προστατευμένο!