ΠΟΛΥΚΥΣΤΙΚΕΣ ΩΟΘΗΚΕΣ

Σύνδρομο των Πολυκυστικών Ωοθηκών (ΣΠΩ)-Υπερτρίχωση

 

Πολυκυστικές ωοθήκεςΤο ΣΠΩ είναι μια ορμονική και μεταβολική διαταραχή που επηρεάζει πάνω από 10% των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και χαρακτηρίζεται από διαταραχές της περιόδου ή/και πολλές μικρές καλοήθεις κύστεις στις ωοθήκες ή/και σημεία αυξημένης δράσης ανδρογόνων όπως υπερτρίχωση, απώλεια μαλλιών ή/και ακμή ή αυξημένα ανδρογόνα στις εξετάσεις αίματος. Πολύ συχνά η παρουσία κάποιων κύστεων στις ωοθήκες ερμηνεύεται σαν παθολογική, χωρίς να είναι.  Λίγες  κύστεις μπορεί να υπάρχουν και φυσιολογικά στις ωοθήκες γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας και δε θα πρέπει να συγχέονται με την τυπική εικόνα μιας πολυκυστικής ωοθήκης, που έχει συγκεκριμένα κριτήρια διάγνωσης.

‘Όλες οι γυναίκες δεν έχουν τα ίδια συμπτώματα και ευρήματα. Σημαντικός επιβαρυντικός παράγοντας όλων των συμπτωμάτων του συνδρόμου είναι η αύξηση του σωματικού βάρους πάνω από το φυσιολογικό.

Αίτια
Τα ακριβή αίτια του ΣΠΩ είναι άγνωστα, αλλά γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες είναι αυτοί που παίζουν σημαντικό ρόλο. Οι γυναίκες παρουσιάζουν διαταραχή στην έκκριση υποφυσιακών ορμονών υπεύθυνων για τον καταμήνιο κύκλο, παράγουν αυξημένα ανδρογόνα από τις ωοθήκες τους και εμφανίζουν διαταραγμένα επίπεδα ινσουλίνης λόγω αντίστασης στη δράση της. Πολλές αναπτύσσουν προοδευτικά σακχαρώδη διαβήτη.

Κλινική εικόνα
Καθυστέρηση ή έλλειψη περιόδου. Όταν έρχεται, η αιμορραγία ίσως είναι πιο έντονη από ότι συνήθως. Υπερτρίχωση σε πρόσωπο, στήθος, πλάτη, κοιλιά, μηρούς. Απώλεια μαλλιών ή πολύ λεπτά μαλλιά. Ακμή, ακάνθωση (σκούρο, σκληρό δέρμα στη βάση του λαιμού, στις μασχάλες, στις πτυχές του δέρματος). Κοιλιακή παχυσαρκία, αυξημένο σάκχαρο, χοληστερίνη ή αρτηριακή πίεση. Υπογονιμότητα.

Διάγνωση
Εκτός της κλινικής εικόνας συνήθως απαιτείται ορμονικός έλεγχος και υπέρηχος ωοθηκών για να διαπιστωθεί αν υπάρχουν ή όχι κύστεις. Η διάγνωση του ΣΠΩ προυποθέτει τον αποκλεισμό άλλων αιτίων που μπορεί να προκαλέσουν παρόμοια εικόνα με αυτό (όπως διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα, της προλακτίνης και των επινεφριδίων, όγκους ωοθηκών, υπερθήκωση, σύνδομο Cushing, εξωγενή ανδρογόνα, ανεπάρκεια αρωματάσης κα).

Επιπτώσεις
Το ΣΠΩ  συνδέεται με υπογονιμότητα, αντίσταση στην ινσουλίνη και σακχαρώδη διαβήτη, μεταβολικό σύνδρομο (υπέρταση, χαμηλή καλή χοληστερίνη, υψηλή κακή χοληστερίνη και τριγλυκερίδια, κοιλιακή παχυσαρκία), καρκίνο του ενδομητρίου σε γυναίκες που δεν έχουν περίοδο για μεγάλα διαστήματα.

Πρόληψη-Θεραπεία
Η πιο βασική αρχή στην αντιμετώπιση του συνδρόμου των πολυκυστικών ωοθηκών είναι η διατήρηση φυσιολογικού βάρους, μια και η αύξηση του βάρους μπορεί να επιδεινώσει σημαντικά τη διαταραχή του κύκλου, την υπερτρίχωση και την ακμή. Ακόμα και απώλεια βάρους της τάξεως του 7-10% οδηγεί σε βελτίωση του κύκλου, της υπερτρίχωσης και της ακμής. Η σωστή διατροφή με χαμηλές θερμίδες, η κατανάλωση σύνθετων υδατανθράκων όπως τα φρούτα και τα δημητριακά και η τακτική άσκηση (30 λεπτά, 5 φορές την εβδομάδα)  είναι πολύ σημαντικά για τη διατήρηση των επιπέδων της ινσουλίνης σε φυσιολογικά επίπεδα και την πρόληψη του σακχαρώδους διαβήτη.

Τα αντισυλληπτικά χάπια (οιστρογόνα και προγεστερόνη)  είναι η βασική θεραπεία για την ομαλοποίηση της περιόδου και τη βελτίωση της υπερτρίχωσης. Σε γυναίκες με μεγάλα διαστήματα χωρίς περίοδο, ίσως χρειαστεί να προηγηθεί και βιοψία του ενδομητρίου.

Υπερτρίχωση. Είναι η αυξημένη τριχοφυϊα σε περιοχές που συνήθως υπάρχει μόνο χνούδι,όπως το πρόσωπο, ο λαιμός, η ράχη, η κοιλιά, το στήθος, οι μηροί. Κάθε γυναίκα που θεωρεί ότι έχει τριχοφυϊα η οποία επηρεάζει την εμφάνιση της, θα πρέπει να το συζητά με τον ιατρό της. Τις περισσότερες φορές  η ήπια υπερτρίχωση είναι θέμα μεσογειακής καταγωγής, χωρίς παθολογική αιτία. Αν μια γυναίκα έχει ήπιο δασυτριχισμό,χωρίς άλλα συμπτώματα, που παραμένει σταθερός για μεγάλο διάστημα, δεν χρειάζεται να κάνει εξετάσεις.  Ορμονικές εξετάσεις πρέπει να γίνουν σε κάθε περίπτωση μέτριου ή σοβαρού δασυτριχισμού, σε περιπτώσεις που ο δασυτριχισμός παρουσιάζεται ξαφνικά και επιδεινώνεται γρήγορα και όταν υπάρχουν και άλλα συμπτώματα όπως διαταραχή στην περίοδο ή αυξημένο βάρος.

Η πιο συχνή διαταραχή που σχετίζεται με τριχοφυϊα είναι το σύνδρομο των πολυκυστικών ωοθηκών (ΣΠΩ)  και ακολουθούν η συγγενής υπερπλασία επινεφριδίων, οι διαταραχές του θυρεοειδούς αδένα, της προλακτίνης, όγκοι των επινεφριδίων ή των ωοθηκών, υπερθήκωση, σύνδομο Cushing, εξωγενή ανδρογόνα, ανεπάρκεια αρωματάσης κα.

Βοηθούν οι τοπικές θεραπείες (φωτόλυση, χαλάουα, laser κλπ.) που  καλό είναι να γίνονται ταυτόχρονα με τη φαρμακευτική θεραπεία για καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα. Σε πιο έντονη υπερτρίχωση, υπάρχουν φάρμακα που μπλοκάρουν την δράση των ανδρικών ορμονών (αντιανδρογόνα= κυπροτερόνη, σπιρονολακτόνη, φλουταμίδη, φιναστερίδη) που προστίθενται στη θεραπεία. Τα αντιανδρογόνα είναι τερατογόνα σε περίπτωση εγκυμοσύνης γι’αυτό χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στη χρήση τους.  Εφ’όσον ανακαλυφθεί άλλο αίτιο πλην του ΣΠΩ απαιτείται εξειδικευμένη φαρμακευτική ή χειρουργική θεραπεία.

Ακμή. Η χρήση αντισυλληπτικών και αντιανδρογόνων βοηθά στην αντιμετώπιση της ακμής, σε συνδυασμό με την κατάλληλη θεραπεία από δερματολόγο.

Αντίσταση στην ινσουλίνη.  Φάρμακα που αυξάνουν την ευαισθησία του σώματος στην ινσουλίνη, και χορηγούνται στον σακχαρώδη διαβήτη, μπορεί να βοηθήσουν (μετφορμίνη=Glucophage). Τα φάρμακα αυτά ελαττώνουν τα επίπεδα της ινσουλίνης και βοηθούν στην ομαλοποίηση της περιόδου και βελτίωση της γονιμότητας σε ορισμένες περιπτώσεις.

Υπερλιπιδαιμία Ίσως χρειαστεί η χορήγηση φαρμάκων που μειώνουν τη χοληστερόλη (στατίνες).

Υπογονιμότητα. Συχνά, οι γυναίκες με ΣΠΩ συλλαμβάνουν τέκνα χωρίς καμμία θεραπεία. Στις γυναίκες που επιθυμούν εγκυμοσύνη και δεν έχουν τακτική ωοθυλακιορρυξία, θα χρειαστεί η βοήθεια αντισυλληπτικών και κλομιφαίνης, hCG (χοριακής γοναδοτροφίνης) και η συνεργασία με γυναικολόγο αναπαραγωγής για την επίτευξη εγκυμοσύνης μέσω ειδικού πρωτοκόλλου.


Οι παραπάνω πληροφορίες αφορούν γενικά στην/ον ασθενή με διαταραχές του αναπαραγωγικού συστήματος με βάση την υπάρχουσα ιατρική γνώση. Σε κάθε περίπτωση απαιτείται εξατομίκευση σύμφωνα με τις ανάγκες και τις ιδιαιτερότητες κάθε ασθενούς ξεχωριστά.

Για περισσότερες πληροφορίες και διευκρινίσεις μιλήστε με τον ιατρό σας.

error: Το περιεχόμενο είναι προστατευμένο!